توحید عملی | قسمت 9

این متن خلاصه‌ای از فایل این قسمت می‌باشد، اما برای درک کامل و عمیق‌ترِ مفاهیم، حتماً خود فایل را به طور کامل گوش دهید.


استاد عباس‌منش در این قسمت، درس‌هایی عمیق در باب توحید، توکل و مهمتر از همه، تواضع در برابر خداوند به ما می‌آموزد. نخستین و محوری‌ترین آموزه، درسی است که از ماجرای هدایت مادر موسی (ع) به‌دست می‌آید: اهمیت بی‌نظیر ایمان در لحظات ترس و تردید.

زمانی که خداوند به مادر موسی وحی می‌کند که فرزندش را به نیل بسپارد، واژه کلیدی «نترس و غمگین مباش» بیانگر این حقیقت است که ترس و غم منشأ تمام تصمیمات اشتباه هستند و تصمیمات ما تنها زمانی می‌توانند مسیر هدایت را دنبال کنند که از سر ایمان و توکل مطلق گرفته شده باشند.

توکل، تنها یک کلمه نیست، یک عمل است؛ عملی که در اوج نگرانی، به ما آرامش خاطر می‌دهد که خداوند هوایم را دارد، حتی اگر هیچ نشانه‌ای از امنیت در ظاهر دیده نشود. این همان گامی است که دروازه‌های رزق و فزونی را در مقابل ما می‌گشاید.

درسی عمیق‌تر که در بطن این توکل نهفته است، قانون و وعده تحقق قطعی خواسته است که در شعر پروین با این بیت زیبا حضور یافته است: «رهرو ما اینک در منزل است»

از دیدگاه خداوند، لحظه‌ای که شما قدم اول را با ایمان برمی‌دارید، نتیجه مطلوب و دلخواه شما از قبل محقق شده و کار انجام‌یافته است. تردید و شک، همان «پرده‌ای» است که ما را از دیدن این حقیقت محروم می‌سازد. تردید همواره نجواهای شیطان است که وعده فقر و ناکامی می‌دهد، درحالی‌که خداوند وعده فراوانی و رحمت. بنابراین، بزرگ‌ترین دشمن ما در مسیر موفقیت، شک و تردیدی است که ما را وامی‌دارد دست حق را ببینیم اما نشناسیم.

باید همواره به یاد داشته باشیم که شیوه خداوند، عدل و بنده‌پروری است. هرگز نباید این گمان کفرآمیز را به ذهن راه داد که خداوند ما را فراموش می‌کند یا از وعده‌ای که داده غافل می‌شود. بلکه هر آنچه دریافت می‌کنیم، نتیجه اعمال و باورهای خود ماست.

سپس شعر پروین به درس عظیم ناسپاسی و عُجب انسان می‌رسد و حکایت نمرود را به‌عنوان تمثیلی برای وضعیت همه ما به کار می‌گیرد. پروردگار با مهربانی مطلق، از کودکی خردسال و بی‌پناه، در میان امواج هولناک دریا محافظت می‌کند و تمام عوامل هستی — از سنگ و قطره و باد گرفته تا گرگ و دزد — را فرمان می‌دهد تا محافظ و مربی او باشند. اما پیام معنوی اینجاست: پس از آنکه بنده در امنیت و آسایش قرار می‌گیرد، به‌جای سپاس و فروتنی، دچار عُجب و خودپسندی می‌شود. این همان لحظه خطرناکی است که بسیاری از ما، پس از حل مشکلات و دستیابی به موفقیت، ناخواسته تجربه می‌کنیم و با خود می‌گوییم:

«نمی‌خواد، خودم پیداش کردم.»

این خودبینی، ریشه تمام ناسپاسی‌ها و تبدیل نعمت به نقمت است. هر فردی که فراموش می‌کند که دست قدرتمند پروردگار بوده که در ضعف ناجی‌اش بوده است، به‌سرعت به فردی چون نمرود تبدیل می‌شود که لاف خداوندی می‌زند و موفقیت خود را به «علم، نفوذ، ژنتیک یا شرایط» نسبت می‌دهد. اینجاست که متواضع بودن و متواضع ماندن در برابر خداوند، کلید اصلی باز نگه‌داشتن درهای نعمت است. این نکته ظریفی است که در دوره احساس لیاقت می‌آموزیم تا ضمن اینکه احساس لیاقت بی‌قیدوشرطی درباره تجربه نعمت‌های خداوند در وجود خود پرورش دهیم، هم‌زمان در برابر خداوند بسیار متواضع و فروتن بمانیم و اعتبار آنچه خداوند به ما ارزانی داشته را نه به عقل خود، بلکه به فضل خداوندی بدهیم که ذات ما را لایق نعمت‌ها آفریده است.

درک و اجرای این نکته ظریف در مبحث احساس لیاقت، ما را از افتادن در دام غرور مخربی نجات می‌دهد که ما را ناسپاس می‌کند و اتصال ما را با خداوند قطع می‌کند. زیرا وقتی در پیشگاه خداوند، غرور جایگزین تواضع می‌شود، آن‌وقت خداوند ما را به عقل خودمان واگذار می‌کند.

در داستان نمرود می‌بینیم که غرور و ناسپاسی این بنده در برابر رَبّ به آنجا ختم شد که خداوند به سادگی و با کوچک‌ترین مخلوقش یعنی یک پشه، قدرت مطلق خود را به رخ کسانی می‌کشد که تواضع در برابر رَبّ را فراموش می‌کنند و اعتبار آنچه خداوند از فضل خود به آنها داده را به عقل انسانی خود می‌دهند. این یک کلید است که: «به اندازه‌ای که در مقابل خداوند فروتن هستیم، به همان اندازه نعمت‌های خداوند را در زندگی خود پایدار می‌کنیم.» سطح سربلندی و عزت ما در مقابل «غیر خدا» (مسائل، افراد، شرایط و…)، دقیقاً متناسب است با میزان فروتنی، درک نعمت و سپاسگزاری ما در محضر پروردگار. هرچه سر ما در مقابل خداوند پایین‌تر باشد، سرمان در برابر جهان بالاتر خواهد بود.


تمرین این قسمت:

با توجه به مفاهیم این قسمت، به این پرسش‌ها فکر کنید و در بخش نظرات این قسمت به آنها پاسخ دهید:

۱. لحظه نجات الهی: به یاد بیاورید زمانی را در زندگی‌تان که با یک مشکل بزرگ، یک طوفان مالی، عاطفی یا جسمی روبه‌رو بودید و پس از ناامیدی از راه‌های انسانی، با تمام وجود رو به درگاه خداوند آوردید و مسئله به شکلی معجزه‌آسا حل شد. آن اتفاق چه بود؟ لطف خداوند در حق شما چگونه تجلی یافت؟

۲. لحظه فراموشی فضل خداوند: آیا می‌توانید لحظه‌ای را به‌خاطر بیاورید که پس از آن نجات معجزه‌آسا یا موفقیت بزرگ، دچار غرور شدید و ناخودآگاه فکر کردید که: «من خودم این کار را انجام دادم» یا موفقیت را به عوامل بیرونی (مثل زرنگی یا شانس) نسبت دادید؟ این «نمرودِ درون‌تان» در آن لحظه چه گفت و این غرور و منیت چه عواقبی برای شما داشت؟

بررسی این دو تجربه به ما یاد می‌دهد، همان‌طور که به عوامل بیرونی باج نمی‌دهیم و آنها را خدای خود قرار نمی‌دهیم، در برابر خداوند همواره نهایت فروتنی را داشته باشیم تا جریان فضل خداوند به زندگی‌مان باز بماند.

پاسخت را کامل در قسمت کامنتهای همین صفحه بنویس تا هم برای خودت نقشه‌ی راه شود و هم الهام‌بخش دیگران.


توجه

این فایل تا مدت محدودی به صورت رایگان قابل استفاده است. در صورت نیاز آن را دانلود کرده و روی سیستم خود ذخیره نمایید.

1087 نظر
توجه

اگر می‌‌خواهی تجربیات خود را درباره موضوعات این فایل بنویسی، لازم است عضو سایت شوی و اگر عضو هستی، می‌توانی با ایمیل و رمز عبورت از اینجا وارد سایت شوی.

بازکردن همه‌ی پاسخ‌هانمایش:    به ترتیب تاریخ   |   به ترتیب امتیاز
    تعداد کل دیدگاه‌های «احمد فرهنگیان» در این صفحه: 1
  1. -
    احمد فرهنگیان گفته:
    مدت عضویت: 2144 روز

    به نام خدای مهربان سلام خدمت استاد عزیزم و دوستان خوبم و خانم شایسته نازنین

    توحید عملی قسمت 9

    خداروشکر بابت این همه آگاهی ناب استاد فایل های توحیدی واقعا یه حس و حال دیگه ای داره و آدم از گوش دادنش سیر نمیشه.

    چه شاعرهایی داریم چقدر زیبا قوانین رو درک کردن و به زیبایی هرچه تمامتر این قوانین رو به صورت شعر گفتن مثل همین شعری که شما از خانم پروین اعتصامی خوندید یا مثلا اشعار مولانا که اصلا انگار خود قرآن رو به صورت شعر درآوردن.

    به نظرم اون جای شعر که پروین میگه:

    وحی آمد کاین چه فکر باطل است

    رهرو ما اینک اندر منزل است

    داره مستقیم به این آیه اشاره میکنه:

    سوره فرقان آیه 59:

    الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ ۚ الرَّحْمَٰنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِیرًاالَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ ۚ الرَّحْمَٰنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِیرًا

    خدایى که آسمان‌ها و زمین و آنچه را میان آنهاست در شش روز آفرید. سپس بر عرش (قدرت) استیلا یافت (وبه‌تدبیر جهان پرداخت)اوست خداى رحمان، پس از او بخواه که بر همه چیز آگاه است.

    تقریبا همه دوستان میدونیم که در قرآن خدا اکثرا از فعل مضارع استفاده کرده اما در این آیه و چندین آیه مشابه دیگه خدا میگه جهان و هر چه بین این هاست(ما بینهما خیلی کلمه ی عجیبیه در قرآن و البته بسیار هوشمندانه است چون شامل همه چی میشه و هیچ چیزی رو شما نمیتونی از این ما بینهما جدا کنی )رو آفریدم یعنی برای من و شما همه چی فراهم شده و خدا قبلا برامون آفریده از پول و ثروت بگیر تا روابط و سلامتی و هرچیزی که فکرش رو بکنیم که به قول خود خدا آفریده شده و برامون آماده اس فقط ما باید در مدارش قرار بگیریم با خواسته مون هم ارتعاش بشیم تا لاجرم وارد زندگی مون بشه ‌و پروین هم در این بیت داره دقیقا به این موضوع اشاره میکنه رهرو ما اینک اندر منزل است همه چی از قبل آفریده شده و خدا رفته بر کرسی قدرت نشسته و حالا میگه ای آدم من همه چی رو برات فراهم کردم و از قدرت خودم یعنی خالق بودن و قدرت انتخاب و اختیار به تو هم دادم(علم آدم اسما کلها) من دیگه با تو کاری ندارم همه چی رو خلق کردم و به تو هم یاد دادم و حالا یه سری قوانین گذاشتم که اگه طبق اون قانون ها عمل کردی همه ی اون چیزایی که برات از قبل آفریدم مال تو میشه و اگه عمل نکردی این خود تو هستی که به خودت ستم میکنی خدا ستم نمیکنه خدا خوابش نمیبره میخواد ببینه تو چیکار میکنی از خودش میخوای و طبق قانون عمل میکنی و به دست میاری یا نه خدات میشه رئیست بابات،همکارت،زنت،شوهرت و…

    یا نه توحیدی عمل میکنی و کتاب راهنمای جهان هستی(قرآن) رو می خونی و یاد میگیری چه جوری زندگی کنی که هم همه عاشقت باشن و هم به هر چی بگی باش پس بی درنگ موجود میشود بنابراین اینجا یه کد بزرگی برام باز شد تازه میفهمم که وقتی خدا میگه خودت به خودت ستم میکنی و خدا ستم نمیکنه یعنی چی تازه میفهمم خالق بودن یعنی چی تازه میفهمم بما کسبت ایدیهم،به ما کانوا یعملون یعنی چی…

    باز هم از استاد عزیزم سپاسگزارم بسیار شعر فوق العاده ای بود و همین بیت منو دیوانه کرد و البته بسیار خوشحال و امیدوار به آینده زیبا.

    چقدر بارون قشنگی میاد اونجا واقعا خیر و برکت هرجایی که آدم توحیدی عمل بکنه هست مثل همین خیر و برکت در وسط تابستون در فلوریدا

    شاد باشید.

    میانگین امتیاز به دیدگاه بین 17 رای: